Wat doet jou in de stress schieten? 4 stresstypes

Schiet jij in de stress van strakke deadlines, of bloei je daar juist van op? Is gedoe met een klant voor jou een enorme stressbron, of zie je dat juist als een interessante uitdaging?

Stressbronnen zijn voor iedereen anders. En ook reageren we allemaal anders als de druk wordt opgevoerd. Misschien verliest je collega het overzicht en gaat hij fouten maken als hij onder druk staat, terwijl jij juist een tandje bijzet en op je scherpst bent.

stresstypes stress

In Chill, de ultieme antistress-gids voor vrouwen, introduceerden de Amerikaanse gynaecologen Stephanie McClellan en Beth Hamilton in 2010 vier verschillende stresstypen. Zij baseerden hun indeling op onderzoek naar de neurobiologische werking van stresshormonen, de werking van het autonome zenuwstelsel en hun praktijkervaring. Ondanks dat het onderzoek onder vrouwen is gedaan gelden deze stresstypen overigens ook voor mannen ;-).

De 4 verschillende Stresstypes zijn:

1)  Het Turbo-type

Je werkt altijd hard, je kunt veel aan en bent zeer productief. Onder stress doe je daar nog eens een flink schepje bovenop. Je gaat dan nog meer proberen te controleren.

Je bent vaak (heel) onrustig. Eigenlijk ben je doodop, maar je kunt niet stilzitten. Turbotypes zeggen dan ook vaak: ‘Het lukt me helemaal niet meer te ontspannen, ik voel me altijd opgejaagd’. Daarnaast ben je ongeduldig en prikkelbaar. Als Turbo-type kun je last hebben van allerlei angsten of zelfs regelrechte paniek. Daar hoort vaak de neiging tot alcohol (of drugs) consumptie bij. Je bent een type die slecht inslaapt en/of onrustig wakker wordt. Vaak ben je ook vergeetachtig.

Jouw risico is dat je in situaties die jou stress opleveren overschakelt op een nog hogere versnelling, waardoor de stresshormonen nog verder omhoog schieten.

2) Het Crash-type (de ‘Diesel’)

Je bent ‘de ideale medewerker’ want je bent heel betrouwbaar. Je kunt veel dingen tegelijk en gaat als een diesel heel lang door. Je hebt een hoge output in je werk en je bent een echte multitasker.

Je voelt echter geen waarschuwingssignalen en crasht als de stress je te veel wordt. Je stort plotseling in, kunt dan helemaal niets meer en ligt voor apegapen op de bank. Weekend- of vakantiemigraine is je waarschijnlijk niet onbekend. En je piekert en peinst over één specifiek probleem. Je kunt je zwak, minderwaardig en/of depressief voelen. Vaak word je vroeg wakker. Het risico op burnout is bij dit type het grootst. Als je als Crash-type instort, zeggen anderen vaak dat ze het helemaal niet verwacht hadden. Je leek zo sterk…

Jouw risico is dat je waarschuwingssignalen negeert en dan helemaal in kunt storten.

3)  Hooggevoelig type

Je bent sensitief en erg talentvol. Achter de stress ligt vaak een traumatische ervaring. Je raakt door kleine dingen al uit evenwicht, wat je angsten activeert en je afremt.

In nare situaties breng je je boosheid en agressie niet naar buiten, maar internaliseert het en richt het tegen zichzelf. Een typerende uitspraak voor Hooggevoelige types: ‘Ik voel dat er heel wat talent in me zit, maar het komt er niet uit.’ Als Hooggevoelig type kun je om kleine dingen van slag raken. Je piekert je suf over allerlei dingen en bent vermoeid of zelfs uitgeput. Je kunt hyperventileren en daarbij heel angstig worden, of andersom. Je kunt je machteloos en depressief voelen.

Jouw risico is dat kleine gebeurtenissen je nogal uit je evenwicht kunnen brengen.

4)  Bore-out-type (de ‘Kluizenaar’)

Je bent slim en een onafhankelijke denker. Sommigen zouden je misschien zelfs een ‘nerd’ noemen. Je raakt gestresst door onderbelasting.

Eenmaal gestresst, dan trek je je terug en ben je nauwelijks meer te motiveren. Soms onderbelasten bore-outtypes zich uit angst voor een burnout. Het paradoxale is dan dat juist wat gevreesd wordt, gebeurt; de zogenaamde ‘self fulfilling prophecy’. Je voelt je angstig als je pijn voelt en haakt af met vage klachten zoals maagkramp, buikpijn, hoofdpijn of een licht gevoel in je hoofd. Je neigt naar afzondering, kan heel gefixeerd raken op een probleem, en ’s ochtends makkelijk wakker worden. Je kunt je zwak en heel vermoeid voelen en last van je ingewanden krijgen.

Jouw risico is dat je snel onzeker bent en de neiging hebt om op een lager niveau te presteren dan je kunt, omdat je bang bent onder druk te bezwijken.

Welk stresstype het vaakst voorkomt en of mensen ook een combinatie van verschillende stresstypes kunnen zijn, hebben McClellan en Hamilton helaas niet onderzocht. Burnoutexpert Carien Karsten heeft hier wel een onderzoekje aan gewijd en daaruit blijkt dat driekwart van de respondenten verhoogd scoort op een van de vier typen, waarbij het Crashtype het meeste voorkomt. Op de voet gevolgd door het Turbotype. Het Bore-outtype blijkt meestal in combinatie met de andere types voor te komen.

 

Waar herken jij je het meeste in? Waar dien jij het meest op te letten om ervoor te zorgen dat je niet afstevent op een burnout?

***

Wil je jouw (werk)stress effectief en duurzaam aanpakken? Kijk dan ook eens hier:

Van stress naar YES! – In 90 dagen van je (werk)stress af zodat je weer kunt genieten van je werk en je leven. Klik hier voor alle info

Similar Posts

One Comment

  1. Goede analyse! Chapeau!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *