Als je voor een dubbeltje geboren bent …

 

De kracht van overtuigingen (deel 1) 

De delen van onze geest zijn vergelijkbaar met een ijsberg. Een ijsberg is namelijk slechts voor een klein deel zichtbaar, omdat 90% zich onder het wateroppervlak bevindt. Bij ons is het eigenlijk net zo: het tipje van de ijsberg is te vergelijken met ons bewuste, en het grote deel dat zich onder water bevindt met het onbewuste. En dit onbewuste, waar we dus geen weet van hebben, stuurt grotendeels ons gedrag en onze gedachten aan. Ik vond het best schokkend toen ik dit voor het eerst hoorde! Eigenlijk voelt het alsof we allemaal een soort van ongeleide projectielen zijn…

De aansturing wordt bepaald door de strategieën die we in ons leven hebben ontwikkeld; hoe gaan we met dingen om. Deze bestaan uit de conclusies, overtuigingen en beslissingen die we in het verleden hebben getrokken, ontwikkeld en genomen. Al deze data ligt dus in ons opgeslagen maar kunnen we niet bij zolang we er niets aan doen om ons ervan bewust te worden. Gelukkig hebben we in ons leven veel bekrachtigende overtuigingen en strategieën ontwikkeld, maar helaas ook belemmerende.

De impact van een opmerking kan groot zijn. Als kind haalde je op school een onvoldoende op een toets en kreeg je te horen van de meester dat je dom bent. Je trok je dit zo aan dat je besloot je onzichtbaar te maken en durfde geen vragen meer te stellen in de klas. De strategie ‘me onzichtbaar maken als ik het niet weet’ is vastgelegd en stuurt je gedrag na 25 jaar nog steeds aan. Als je nu als volwassene een project van je baas krijgt en niet goed weet hoe je dit aan moet pakken dan is de kans groot dat je nog steeds moeite hebt met vragen stellen en jezelf klein en onzichtbaar maakt. De relatie tussen de opmerking van de meester vroeger en de stresservaring op het werk vandaag is voor het bewustzijn verborgen onder het wateroppervlak. Je begrijpt dus niet waarom je zo reageert.

We bereiken vaak onze doelen niet omdat het onbewuste ons dus ‘saboteert’. Stel dat je bewust heel graag een baan wilt waarbij je 25% meer verdient als dat je nu doet. Maar er is bij jou van jongs af aan ingepompt is dat je voor een dubbeltje geboren bent en dus nooit een kwartje zult worden. Dan zal je onbewuste dat waarschijnlijk voor waar hebben aangenomen, met het gevolg dat er ergens een stemmetje in jou zit die roept dat je het niet waard bent om een hoger salaris te krijgen. En aangezien dat onbewuste je voor 90% aanstuurt……. Juist, je raadt het al: dat hogere salaris zal waarschijnlijk een droom blijven zolang je niets doet aan die belemmerende overtuiging!

Men heeft de laatste jaren ontdekt dat opvattingen een belangrijke rol kunnen spelen bij allerlei klachten. Bij mensen met depressie bijvoorbeeld, ontdekte men dat kleine teleurstellingen of tegenvallers een typerend patroon van disfunctionele gedachten over zichzelf, over de toekomst en over de wereld kunnen oproepen. Deze disfunctionele gedachten zijn een soort automatisme geworden. Eén tegenvaller is voldoende om een hele keten van disfunctionele gedachten op te roepen als: “Zie je wel, ik kan toch niks”, “Het leidt allemaal nergens toe” of “Ik ben een mislukkeling”. Deze gedachten gaan op hun beurt weer gepaard met negatieve gevoelens en depressieve klachten. Ook bij veel andere klachten zoals angstklachten, relatieproblemen en assertiviteitsproblemen heeft men ontdekt dat gedachten en opvattingen een belangrijke rol spelen.

Maar gelukkig is er hoop! Wil je vat krijgen op niet-effectief gedrag en belemmerende gedachten, dan zul je je denkpatronen zichtbaar moeten maken. Dit houdt in dat je allereerst je belemmerende overtuigingen in kaart brengt. Dat kun je doen door je gedachten als het ware ‘te vangen’ en op te schrijven op het moment dat je merkt dat je in een vervelende situatie terecht bent gekomen. Vaak komt er dan een hele serie van gedachten (in diverse lagen), die uitmonden in zinnen als ‘Zie je wel, het lukt me toch niet’ of ‘Zie je wel, niemand vind me aardig’. En deze gedachten creëren vervolgens een naar gevoel.

Een voorbeeld: Petra wordt door een collega aangesproken waarom ze niet op de vergadering was vanochtend. Petra realiseert zich dat zij helemaal vergeten was de vergaderdatum in haar agenda te zetten. Onmiddellijk komen er een hele reeks van gedachten: (1) “Wat stom van me dat ik die datum niet genoteerd heb”. Deze gedachte roept de volgende op: (2) “Wat zullen ze wel niet van me vinden?”, (3) “Zie je wel, wat ben ik toch een sukkel” en (4) “Zie je wel, ik kan ook nooit iets goed doen”.

De diepste laag van deze gedachten, de onderliggende overtuiging, zal regelmatig terugkomen en bevestigd worden, en een vervelend gevoel geven. Bij Petra is deze hier dus: “Ik kan ook nooit iets goed doen”.

Op deze manier kun je er dus achterkomen wat jouw meest basale belemmerende overtuigingen zijn. Vervolgens kun je deze gaan relativeren en uitdagen. Hierover ga ik je meer vertellen in Deel 2 in de volgende blog!

***

Welke ervaringen heb jij met overtuigingen? Reacties op dit artikel zijn welkom via de knop ‘Reageer op dit artikel’.

© 2012 Gertrud de Witte – ESENZIA WerkGelukCoaching, alle rechten voorbehouden.

 

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *