Je emoties de baas!

emoties

Emoties, iedereen heeft ze. En vaak zijn ze een belangrijke bron van stress. Maar wat zijn emoties nu eigenlijk precies? Wat is het verschil tussen emotie en gevoel? En hoe kun je zodanig omgaan met je emoties dat ze minder stress opleveren?

Onverwerkte emoties vormen een belangrijke bron van stress
Als we heftige emoties ervaren, en dan bedoel ik de minder prettige, dan hebben we vaak de neiging om deze weg te duwen, zodat we ze niet meer hoeven te voelen. Want fijn zijn ze meestal niet, en ze komen vaak ook niet erg gelegen! Maar wat gebeurt er met die emoties op het moment dat we dit doen, en ze eigenlijk niet verwerken? Vaak vormen ze dan een belangrijke bron van stress.

Het verschil tussen gevoelens en emoties
Vaak worden emoties verward met gevoel. Maar er is wel degelijk een verschil tussen deze twee. Gevoelens gaan meestal veel dieper dan emoties en zijn veel stabieler. Gevoelens koppelen meestal aan je persoonlijkheid, en emoties ontstaan vaker naar aanleiding van bepaalde situaties. Je kan bijvoorbeeld heel erg veel van iemand houden en toch op bepaalde momenten op dezelfde persoon boos zijn of teleurgesteld.

Wat zijn emoties?
Emoties zijn ‘negatief’ schrijft Brigitte van Baren in haar boekje ‘In balans’. Ze eisen van je dat je actie onderneemt; ze zijn een duidelijk signaal dat er iets niet in orde is. Herkenbare emoties zijn bijvoorbeeld woede, angst, jaloezie en verdriet. Maar ook pijn en machteloosheid zijn emoties en geen gevoelens. Emoties gaan gepaard met allerlei lichamelijke processen. Iemand verbleekt van schrik, loopt rood aan van woede, huilt van verdriet enzovoort. Bij negatieve emoties als angst wordt het lichaam in staat van paraatheid gebracht (vechten of vluchten).

Wat zijn gevoelens?
Gevoelens daarentegen, zijn bevrijdend en geven ruimte. Ze zijn minder vluchtig dan emoties, zijn niet dwingend en zetten zich niet vast in je lichaam. Vaak is er sprake van gelaagdheid: je kunt iemand aardig vinden, je kunt iemand leuk vinden en je kunt verliefd op iemand zijn. Een gevoel kan je raken in het diepste van je ziel. Denk maar eens aan het lezen van een verhaal of gedicht, of het luisteren naar bepaalde muziek. Dat is het kenmerk en kracht van gevoelens, ze kunnen je leven verrijken en verdiepen.

Innerlijke stem
Volgens zingever Sybe Dijkstra moet je emoties niet als de hoogste waarheid beschouwen. Ze zijn maar een uitingsvorm. Negeer je echter je gevoel, dan verarm je. Want je dempt je innerlijke bron. Met je gevoel stem je ook af: dat is wel iets voor mij, dat niet. Alleen de wereld om ons heen overspoelt ons met zoveel signalen dat we dikwijls vergeten naar die innerlijke stem te luisteren. Of we denken die stem niet te kunnen onderscheiden tussen de overvloed aan gedachten. Als je de gewoonte ontwikkelt om je vooral op die invloeden van buiten te richten en nauwelijks na te gaan wat je echt voelt, weet je als snel niet meer waar je aan toe bent of wat je wilt. Onze uitdaging is om beter naar die innerlijke stem te leren luisteren en te ontdekken waar je wezenlijk op uit bent.

Emoties Gevoelens
Je wordt geprikkeld van buitenaf (iets of iemand) en het komt vanuit de verstandelijke of mentale laag. Een innerlijk gebeuren, komt uit je eigen innerlijke bron.
Bij een emotie zul je niet zijn wie je werkelijk bent, je draagt als het ware een masker. Bij gevoel zul je zijn wie je werkelijk bent.
Je krijgt te maken met reacties die je niet begrijpt, er zit als het ware een sluier voor. Iemand kwetst je en je voelt boosheid of pijn opkomen. Bij gevoelens zal het zijn alsof je zachte aanmoedigingen krijgt, je weet iets intuïtief en het gevoel brengt je steeds dieper bij jezelf.
Wanneer je vanuit een emotie handelt, zal het altijd zijn onder voorwaarden. Bij gevoel doe je iets zonder dat er voorwaarden aan zijn verbonden, maar doe je het omdat je het zo voelt.
Bij emoties heb je zelf de keuze: Doe ik er iets mee, ga ik mijn reacties baseren en mijn gedrag aanpassen, of laat ik het zoals het is. Wanneer je vanuit het gevoel handelt, overstijgt de emotie het verstand. Er is geen keuze meer. Je weet dat het het juiste is.
Emoties zijn heftig van aard. Angst, paniek, pijn, woede, etc. Gevoelens zijn er als een innerlijk weten, rustig en kalm van aard. Het kan moeilijk onder woorden worden gebracht.
Bij emoties zul je het gevoel hebben vast te zitten. Bij gevoel ga je de grenzeloosheid ervaren.
Bij een emotie heb je iets of iemand buiten jezelf nodig die het aanraakt. Gevoelens zul je ervaren in de stilte. zult vanuit de rust weten wat te doen en hoe te handelen.
Bij een emotie is de aandacht bij het verleden, wat je is aangedaan. Bij het voelen is de aandacht in het hier en nu.

Bron: Jeanne Kroon

Hoe emoties om te buigen
Emoties veranderen je leven niet. Sterker nog, ze zorgen er vaak alleen maar voor dat je niet verder komt als je erin blijft hangen. Opgekropte woede, onverwerkt verdriet en weggestopte angsten kunnen plotseling boven komen drijven en blokkeren je in je functioneren. Dat kan stress opleveren. Als je leert anders om te gaan met emoties dan kunnen zij hun kracht en daarmee hun soms vernietigende uitwerking verliezen. Bewustwording van je emoties is hiervoor een vereiste. Leer ze herkennen; in welke situaties ervaar je welke emotie? Daarna kun je het gedragspatroon waarlangs de emoties bij jou zich ontladen, bijvoorbeeld het dichtslaan van deuren als je boos bent, doorbreken. Als je deze beide stappen kunt zetten dan kun je deze negatieve emoties omvormen, zodat ze op het niveau van gevoelens gaan werken: afstand tot emoties leidt tot ruimte en vrijheid.

5 tips om stress te voorkomen
Om te voorkomen dat emoties zich in je vastzetten en, wellicht in eerste instantie onopgemerkt, grote spanningen veroorzaken, kun je jezelf aanleren hiermee om te gaan. Hier volgen 5 tips om je te helpen omgaan met je emoties:

  1. Onderken je emoties en verdring ze niet. Accepteer wat je voelt en wat je ervaart. Adem goed door en laat de emotie bij het uitademen gaan. Vaak houden we onze adem in als we een hevige emotie voelen; dit zorgt er juist voor dat het zich vastzet in je lijf.
  2. Benoem je emoties: ik ben boos en ga een eind wandelen om af te koelen. Of: ik ben verdrietig en ik mag dit laten zien. Het benoemen helpt je je emoties steeds beter herkennen en onderscheiden.
  3. Geef geen oordeel over je emoties, bijv. ‘Het is niet ok om boos te zijn’. Sta jezelf toe om boos of verdrietig te zijn. Onderdruk de emotie niet.
  4. Identificeer je niet met de emotie. Je kunt emoties waarnemen door ze te beschouwen als een wolk die voorbij komt. Zo is het geen onderdeel van jou en kun jij ervoor kiezen of je op die wolk gaat zitten of dat je hem voorbij laat gaan.
  5. Creëer afstand tot de emotie door er niet naar te handelen: reageer niet. Pas als er een afstand bestaat tussen jou en de emotie, kun je die op een juiste wijze ventileren naar de persoon of zaak in kwestie. Door bijvoorbeeld eerst afstand te nemen van de kwaadheid, ben je daarna in staat om die kwaadheid productief te maken.

***

Ik lees graag jouw ervaringen met emoties en gevoelens. Reacties zijn hieronder welkom!

© 2011 Gertrud de Witte – ESENZIA WerkgelukCoaching, alle rechten voorbehouden.

 

 

Similar Posts

3 Comments

  1. Ik hanteer het uitgangspunt dat emotie informatie is. Dat leidt al tot een andere beweging ipv wegstoppen, onderzoeken wat er achter zit. Kan me goed vinden in The Language of Emotions van Karla Mc Laren http://karlamclaren.com/

  2. Ik ben niet volledig akkoord met wat u zegt. Ik heb geleerd om heel empatisch in gesprek te gaan met mijn emoties en zoals geleerd in geweldloze communicatie, te gaan ondervragen wat de behoeften zijn die eronder liggen en die niet vervuld zijn. Ik laat ze niet wegdrijven als een wolkje maar hoor wat ze me komen zeggen over mijn behoeften en ben dan verantwoordelijk om een weg te vinden die mijn behoeften vervult.

    1. Dankjewel voor je reactie Isabelle! En een mooie toevoeging of verduidelijking wat ik hier ook probeer aan te geven. Je emoties niet opzij duwen zoals we vaak snel geneigd zijn, maar ze juist observeren (zonder je er volledig mee te identificeren), zodat je leert wat ze je te vertellen hebben. En mooie aanvulling om er vooral liefdevol en met mildheid naar te kijken!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *