Hoe angst voor succes je leven bepaalt

Angst voor succes

 

Hoe angst voor succes je leven bepaalt

De meesten van ons hebben wel eens last van angst om het niet goed te doen. Bang om dingen niet waar te kunnen maken, niet toereikend te zijn en daardoor kansen mis te lopen. We denken dat we afgewezen en negatief beoordeeld worden als we ‘nee’ zeggen. Het woord ‘falen’ hebben we liever niet in ons woordenboekje staan zeg maar. En we doen er alles aan om het te vermijden.

Maar weet je waar we onbewust vaak nog veel banger voor zijn? Om succesvol te zijn.

Wat maakt dat we zo bang zijn voor onze eigen kracht? En hoe kunnen we stoppen met onszelf onbewust te saboteren?

Angst voor succes

Angst voor succes is een psychologisch fenomeen dat voortkomt uit een combinatie van conditionering in de kindertijd, nare en moeilijke ervaringen (trauma), bepaalde persoonlijkheidskenmerken, negatieve overtuigingen en opvattingen, en een laag zelfbeeld. Mensen die bang zijn voor succes zijn eigenlijk bang voor wat succes vertegenwoordigt. Dat wil zeggen: in de spotlight staan, overmatige aandacht van anderen, oordeel, angst voor het onbekende, verantwoordelijkheid, sociale druk en verandering van hoe je jezelf ziet. Een andere angst die we hebben is dat succes veel (werk)druk en stress op zal leveren, dat we het allemaal niet meer kunnen behappen en er aan onderdoor gaan.

Maar als je echt dieper gaat graven dan komt angst voor succes vaak voort uit een gebrek aan eigenwaarde en het ontbreken van zelfvertrouwen. Het jezelf niet waardevol genoeg vinden om succesvol te mogen zijn.

Tekenen van angst voor succes

Om te ontdekken of jij last hebt van angst voor succes zijn hier zijn enkele aanwijzingen:

  • Een hekel hebben aan doelen stellen of dit zelfs weigeren
  • ‘Heel handig’ deadlines vergeten
  • Gebrek aan motivatie of zelfs luiheid om projecten en taken af te maken
  • Voortdurend aan jezelf twijfelen
  • Uitstellen is ‘your middle name’ 😉
  • Perfectionisme
  • Vermijden van verantwoordelijkheid
  • Mooie kansen afwijzen zonder goede reden
  • Jezelf beperken tot banen, projecten en relaties die je allang ontgroeid bent
  • Jezelf saboteren als je op het punt staat om een succes te boeken (bijvoorbeeld door excuses te bedenken, je ziek melden, je afsluiten, negatief over jezelf denken, drama creëren, enzovoorts)

Hoeveel van deze punten herken jij bij jezelf?


Waarom we zo bang zijn voor onze eigen kracht

Spiritueel spreker en auteur Marianne Williamson schreef hier het volgende over in haar boek ‘Terugkeer naar Liefde’:

 

“Onze diepste angst is niet dat we onbekwaam zijn;

Onze diepste angst is dat we bovenmate machtig zijn.

Ons licht, niet ons duister beangstigt ons het meest.

We vragen ons af: wie ben ik dat ik briljant, prachtig, fantastisch zou zijn.

Waarom zou je eigenlijk niet?

Je bent een kind van God.

Jezelf klein maken dient de wereld niet.

Er is niets verlichtends aan je kleiner voor te doen,

Zodat anderen zich niet onveilig bij je zouden voelen.”

(ook wel bekend van de inaugurale rede van Nelson Mandela)

 

Angst voor succes is dus eigenlijk angst hebben voor je eigen power. En hoewel het zelden voorkomt dat iemand ooit zegt: “Ik ben bang voor succes”, zie ik de angst regelmatig voorbijkomen. Ook bij mezelf. Meestal lijkt de angst voor succes veel weg te hebben van het welbekende uitstelgedrag en onzekerheid. Maar ergens is het dus zoveel meer dan dat, vooral als het een gewoonte of ingesleten gedrag is geworden. En dit voor lief nemen, genoegen nemen met een leven in de comfort-zone.

Dus waarom zijn we zo bang voor onze eigen kracht, onze potentie? Waarom houden we onszelf zo in om maar niet te gaan schitteren ?


Hier zijn 8 veelvoorkomende redenen waarom we onszelf klein houden:

1  We hebben het gevoel dat we het succes niet waard zijn
Onze innerlijke criticus geeft ons het gevoel dat we het niet eens moeten proberen. En zelfs als we slagen of winnen voelen we ons nog steeds niet waardig of waarderen we de ervaring niet. Dus waarom zouden we er überhaupt aan beginnen?

2  We zijn bang om in de spotlight te staan
Vooral de wat introvertere mensen houden er niet van om in het middelpunt van de belangstelling te staan. Daarom lijkt succes zo onaantrekkelijk. Als je verlegen bent en wat minder makkelijk beweegt in sociale kringen dan blijf je waarschijnlijk ook liever wat meer in de schaduw.

3  Zelftwijfel
We geloven niet in onze kwaliteiten en vaardigheden en hebben daarom niet voldoende zelfvertrouwen om stappen te zetten.

4  Verlies van identiteit
Veel mensen zijn bang voor wie ze zullen worden als ze succesvol zijn. Bevestigen aan een middelmatig zelfbeeld is veel veiliger en aantrekkelijker dan maar in het onbekende diepe te springen. Veel mensen die bereiken wat ze altijd al hebben gewild, worden vaak geconfronteerd met de vraag ‘wie ben ik nu eigenlijk?’

5  Traumatische ervaringen in de kindertijd
Als kind zijn we misschien geplaagd, gepest of gestraft omdat we bij de beste van de klas hoorden of op een andere manier anders of beter waren dan de rest. Deze traumatische aan succes verbonden herinneringen maken ons huiverig en bang om ons volledige potentieel te bereiken als volwassenen.

6  Angst om mensen te verliezen
Wat gebeurt er als we onze partner, familieleden, vrienden of collega’s voorbij streven? De dynamiek van onze relaties zal veranderen. Succes veroorzaakt regelmatig jaloezie, boosheid of zelfs wraakgevoelens bij andere mensen. Deze veranderingen in ons sociale leven kunnen intimiderend en bedreigend zijn, vooral als we de banden met mensen niet willen verbreken.

7  Angst om ‘niet spiritueel’ te zijn
Veel mensen lijken te geloven dat ‘spiritueel zijn’ gaat over zacht en bescheiden zijn en jezelf wegcijferen. Hoe vaak heb je niet gehoord dat spiritueel zijn en succesvol zijn niet samengaan? In de New Age en zelfhulpgemeenschappen heerst ook een enorm gecompliceerde relatie met spiritueel zijn en geld. Kijk alleen al naar deze Bijbelse spreuk: het is gemakkelijker dat een kameel  door het oog van een naald gaat, dan dat een rijke het koninkrijk van God binnengaat.”

Hoewel dit soort spreuken vast enige waarheid bevatten, kunnen ze ook gemakkelijk uit hun context worden gehaald. Ze worden gebruikt om onze behoefte onszelf als spirituele wezens te verwezenlijken te ontkennen. Hulpverleners, coaches of therapeuten horen hun werk vooral vanuit altruïstische motieven te doen, en zodra ze er meer dan een modaal inkomen mee verdienen wordt er getwijfeld aan de bedoelingen en integriteit van deze professionals. Maar wat maakt dan dat bijvoorbeeld een ICT-er of arts wel een goede boterham mag verdienen met zijn of haar talenten?

8  Angst om er niet meer bij te horen
Ook is het de moeite waard om op te merken dat onze ouders, leraren op school en de samenleving een grote rol spelen in hoe we naar succes kijken. Of we het afkeuren of er juist naar streven. In ons land heerst er nogal een cultuur van ‘doe maar normaal’ en ‘je kop niet boven het maaiveld uitsteken’. Vooral niet opvallen en al helemaal niet afwijken van de norm. Want ja, men heeft vaak een stevige mening over alles en iedereen, en dan is opvallen voor de meesten niet heel veilig.

Hoe anders heb ik dat ervaren in Amerika, waar ik een deel van mijn jeugd heb doorgebracht. Als daar iemand een mooie, nieuwe auto op de oprit had staan dan zei de buurman ‘Nice car, good for you!’ De NLe buurman zou waarschijnlijk hebben gezegd ‘zeker bijgebeund om die te kunnen betalen…’ ;-).

We kunnen van alles zeggen over die gekke Amerikanen, maar er zijn twee dingen waar ik zo enorm om benijd: het gemak waarmee ze zichzelf laten zien en horen, en de manier waarop ze andermans successen toejuichen.

 

Je angst onder ogen zien en in je grootsheid stappen

Angst voor succes is iets dat zich vaak onbewust heeft ontwikkeld; hier hebben we natuurlijk niet bewust voor gekozen. Dus voordat je dit ook weer ziet als een  minpunt van jezelf: het is niet jouw schuld! Maar je weet nu dat deze saboterende neigingen een uiting zijn om niet in je grootsheid te stappen. Hoe uit zich dit bij jou? Je kunt dit bij jezelf gaan onderzoeken, zodat je vervolgens stap voor stap bewuste verandering in je denken en gedrag kan brengen.

“There’s nothing enlightened about shrinking so that other people won’t feel insecure around you.”

En vergeet niet dat succes juist om de reis gaat en veel minder over de bestemming. Geniet onderweg van de kleine momenten van succes, want dat is uiteindelijk wat ons écht gelukkig maakt!

 

***

Reacties op dit artikel zijn hieronder welkom! NB: om spam te voorkomen wordt je bericht niet meteen zichtbaar.

Ken je mensen voor wie dit ook interessant kan zijn? Delen mag ook! Gebruik daarvoor de social media buttons hieronder.

 

 

Similar Posts

8 Comments

  1. Wat een mooi artikel! Dit had ik even nodig om te lezen.

    Ik heb ook angst om in mijn grootsheid te staan omdat ik mijn droom achter mij had laten liggen. Op het moment dat ik mijn droom losliet kwam deze werkelijkheid en had ik een groot, onverwacht succes geboekt.

    Het herhalen van dit succes vind ik best beangstigend en mijn negatieve gedachtenpatroon belemmerde mij, omdat ik dacht dat ik het niet waard was. Ik ben mij hier nu bewust van en ga gewoon door mijn angst heen.

    I got this !

    Thanks!

    1. Wat een mooi succes en een mooi inzicht Romy. Yes, you got this!!

  2. ja ik ben ook bang om te schitteren. ik stel het al jaren en jaren uit. ik durf niet slank te zijn, niet mooi te zijn, niet aardig gevonden te worden, niet goed te zijn in wat ik kan of doe omdat dat afgunst bij anderen teweeg brengt…doodsbenauwd voor succes dus. ik kan niet met druk omgaan. ik heb mezelf steeds totaal de grond in gepraat, ook al deed ik het nog zo goed, ik zag het niet. maar hoe weet ik nu of ik op het juiste pad ben? alles lijkt tegen te werken, ik heb mezelf verstopt, durf niet op mezelf te vertrouwen. ik zou stappen moeten nemen, maar ik durf niet.

  3. Bedankt voor dit inzicht. Het is enorm herkenbaar en ik wil nu eindelijk eens stappen zetten om mijn volledige potentieel te benutten. Vooral het citaat over jezelf kleiner maken om een ander niet onzeker te maken…het wordt tijd om daarmee te stoppen. Nogmaals bedankt!

  4. Wat een mooi artikel.
    En eindelijk erken ik volledig dat dit met mij aan de hand is.
    Ik zou wel wat hulp kunnen gebruiken, ben zelfstandig ondernemer. Zou je eens contact met mij op willen nemen?

    1. Dankjewel voor je berichtje Patrick, en fijn dat het artikel geholpen heeft om dingen bij jezelf te herkennen! En ik vertel je er graag meer over.

  5. En ik besef dat dit berichtje ook weer een vorm van sabotage is

    Ik zou ook een degelijke mail met uitlegkunnen sturen maar neeee….

    Ja ik zou graag meer willen weten!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *