Uitstel-excuus nr. 2: “Ik presteer het beste onder druk!”

Uitstel-excuus nr. 2: “Ik presteer het beste onder druk!”

Onder de Nederlandse beroepsbevolking bevinden zich nogal wat perfectionisten, vooral onder hoogopgeleiden. En een van de valkuilen van perfectionisten is uitstelgedrag.

In mijn vorige artikelen/blogs vertelde ik je o.a. Waarom uitstelgedrag niet zo onschuldig is als het lijkt, en heb ik het gehad over de 5 diepgewortelde ‘leugens’ zijn die we onszelf verkopen als we aan het uitstellen zijn. Excuses waarmee we ons gedrag goedpraten en we een beter gevoel over ons eigen niet-effectieve gedrag creëren.

De vorige keer kwam Uitstel-excuus nr. 1 aan bod: “Ik doe dit later/morgen wel (ik heb nu geen tijd of ik heb het te druk)” en vertelde ik je over Mijn grootste uitstel-excuus aller tijden.

Dit is het volgende artikel in de serie over perfectionisme en uitstelgedrag, waarin ik het tweede uitstel-excuus met je deel:

 

Uitstel-excuus nr. 2: “Ik presteer het beste onder druk’

Dingen tot het allerlaatste moment laten liggen. Want dan ben je op je best. Bekend fenomeen?

Sommige mensen vinden dat bepaalde dingen op het laatste moment doen voor de nodige urgentie zorgt, wat hen tot actie dwingt. Ze zeggen dat ze het beste presteren onder druk. Vandaar dat ze taken tot het laatste moment laten liggen, in de overtuiging dat het hen zal helpen om efficiënter te zijn.

 

Verborgen kosten

Het probleem is echter dat dit last-minute gedrag veel verborgen ‘kosten’, oftewel energielekken met zich meebrengt:   Uitstel-excuus nr. 2: "Ik presteer het beste onder druk!"

  • Wanneer je uitstelt, verspil je een hoop kostbare tijd – waardevolle tijd die je productief gebruikt zou kunnen hebben. Want ook al doe je dat ene niet, je aandacht is waarschijnlijk ook niet volop bij wat je daarvoor in de plaats doet. Ook beroof je jezelf van de tijd om e.e.a. nog eens te herzien of te overpeinzen, tijd om het met een collega te bespreken, of tijd om verbeteringen aan te brengen.
  • Je uitstel zorgt voor onnodige stress. Hoewel je hebt besloten om de taak uit te stellen tot een later moment, hangt het steeds als een donkere wolk boven je hoofd en denk je er van tijd tot tijd over na. Deze nog onafgeronde zaken brengen onnodige zorgen met zich mee en kosten onbewust een hoop energie. Daar had je geen last van had gehad als je meteen in actie was gekomen. Van je lijstje af betekent uit je systeem.
  • Doordat je door het uitstellen vaak te weinig tijd overhoudt voor de taak, is het uiteindelijke resultaat meestal minder dan waar je werkelijk toe in staat bent. Puur omdat je nu onvoldoende tijd hebt om de gewenste kwaliteit te leveren. En daar baal je dan toch ook weer van, of niet?


Adrenalineverslaving

Daarnaast kleeft aan dit onder druk werken ook iets van een zgn. ‘adrenalineverslaving’ aan: verslaafd zijn aan de kick die knetterhard werken en lekker productief je to-do-lijstje afvinken met zich mee brengen. Dat kan een heerlijk gevoel geven en op de korte termijn is hier niets mis mee. Maar als dit een normale staat van doen voor je is geworden dan is de kans aanwezig dat je je niet meer kunt ontspannen. Je lijf staat als het ware in een continue staat van paraatheid, in de vecht/vluchtstand. Je stresshormonen rijzen constant de pan uit en dat is niet heel erg gezond voor je. Daar begint vaak wat we ‘roofbouw op jezelf plegen’ noemen en kan leiden tot chronische stress of een burnout.

De les die ik zelf heb geleerd over mijn uitstelgedrag is dat dingen op het laatste moment doen gewoon niet fijn is en dat het loont om eerder aan taken te beginnen. Op tijd beginnen met stof doornemen als ik een opleiding volg bijvoorbeeld, zodat ik bij blijf. Het geeft heel veel rust en ik haal er veel meer uit. En als ik zelf een training of een presentatie moet geven plan ik nog verder vooruit en gun ik mezelf genoeg tijd voor de voorbereiding, voor het geval er dingen anders lopen dan gedacht. De tijden dat ik er nachtwerk van heb moeten maken zijn echt voorbij. Eerder beginnen zorgt er ook voor dat ik dingen minder af hoef te raffelen. En dat maakt me ook weer blij want een perfectionist houdt natuurlijk niet van slecht werk afleveren ;-).

 

Uitzondering

Nu is er echter één uitzondering op dit uitstel-excuus. Misschien dacht je net al: als ik het op het laatste moment doe kost het me juist minder tijd, omdat ik mezelf niet meer tijd dan dat geef. Dat kan zeker het geval zijn. Als het gaat om minder belangrijke taken is het eigenlijk beter om ze op het laatste moment te doen. Op deze manier kun je de tijd die je aan de taak besteedt beperken, in plaats van je perfectionisme de baas te laten worden.

Als je van jezelf weet dat je je vaak verliest in details en het perfect willen doen en daardoor teveel tijd besteed aan zaken, dan kun je jezelf een tijdslimiet stellen die je er aan mág besteden. Stel dan wel van tevoren vast of dit iets is dat belangrijk voor je is of niet, en weeg aan de hand daarvan af hoeveel tijd het verdient. De hoeveelheid tijd en moeite die je aan een taak besteedt, zou gelijk moeten zijn aan het belang ervan. (Lees ook nog eens Het verhaal van de keien.

 

Onderzoek de drijfveren van je uitstelgedrag

Dus dingen die je tot het laatste moment laat liggen, ‘kosten’ je vaak meer dan je in de gaten hebt. Als het een doel of taak betreft die belangrijk voor je is dan loont het enorm om dit liever eerder dan later te doen. Dit is zeker het geval als je je grootste doelen en dromen uitstelt; dan is het zaak om te gaan onderzoeken wat de onderliggende drijfveren zijn van je uitstelgedrag (zie ook hier), en van deze belangrijke zaken je prioriteit te maken.

 

Volgende keer meer inzichten over uitstelgedrag!

***

 

Reacties op dit artikel zijn hieronder welkom. NB: om spam te voorkomen wordt je bericht niet meteen zichtbaar.

Ken je mensen voor wie dit ook interessant kan zijn? Delen mag ook! Gebruik daarvoor de social media buttons hieronder.

 

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *