Loyaliteit en ondergrondse familiekabels

Familiekabels
Elk kind (en dus ook elke volwassene, we zijn immers allemaal kind van onze ouders) is in wezen voor honderd procent loyaal aan zijn ouders.
Of een kind die ouders nou graag mag of niet, of naar het andere eind van de wereld emigreert om van ze af te zijn, de loyaliteit van een kind aan zijn ouders is onverwoestbaar. Het is een andere loyaliteit dan bijvoorbeeld die aan je sportmaatje of je collega’s. De loyaliteit aan ouders wortelt in het ‘zijn’: door zijn geboorte staat een kind in een onomkeerbare, onherroepelijke relatie met zijn ouders, het begint als een totaal afhankelijk wezen. Mensen blijven loyaal aan het oorspronkelijke gezin, ook lang nadat ze uit noodzaak of vrije keuze de banden ermee hebben verbroken. Aan je oorsprong valt namelijk niet te tornen, je blijft altijd kind van je ouders.

Loskomen van je ouders
Veel mensen denken of zeggen dat je moet ‘loskomen’ van je ouders om volwassen te worden. Volgens Else-Marie van den Eerenbeemt, familietherapeut, docent en onderzoeker op het gebied van familiebetrekkingen, is dat eigenlijk een rare gedachte. Ze schrijft in haar boek ‘De Liefdesladder’ dat ‘loskomen’ van je ouders niet kan. “En het is ook helemaal niet nodig, zolang je er maar voor zorgt dat de verbondenheid je niet met ondergrondse kabels in een verstikkende greep houdt, maar met zichtbare draden die je, zonder ze door te snijden, zelf kunt aanhalen of laten vieren. Op die manier kun je je levenskoers bepalen. Echt vrij maak je je juist door je te verbinden. Dat lukt het best als je je bewust bent van de band met je ouders en er actief vorm aan geeft.”

Het is eigenlijk zo logisch, je ouders zijn je wortels. Het is ondraaglijk om de vijand van je eigen wortels te zijn, want daarmee zou je ook vijand van jezelf zijn. Soms hoor ik van cliënten dat ze gebroken hebben met een ouder omdat ze vrij willen zijn. De realiteit leert echter dat een breuk met ouders mensen alleen maar onvrijer maakt en zelden ‘bevrijdend’ werkt. Ze zijn vaak dag en nacht bezig om te bewijzen dat ze met hun ouders niets meer te maken hebben en ze praten over niets anders. Of ze proberen in alles wat ze doen te laten zien dat ze het totaal anders doen dan hun ouders. Zo komen ze er niet aan toe om naar evenwicht in die relatie te zoeken en om het tekort aan warmte en aandacht dat ze in hun jeugd hebben ervaren aan te vullen, of het teveel aan zorg verwerken.

Wortels
Marianne Franke-Gricksch, die veel (systemisch) werkt met kinderen, tekent, om dit te illustreren, een tand op het bord met twee wortels. Boven de tand schrijft ze ‘kind’ en onder de wortels ‘vader’ en ‘moeder’. Als er vragen komen van kinderen waarvan een ouder dood is of weggegaan, zegt ze alleen: “en toch zijn zij je wortels”. Als een kind na een paar dagen zegt dat hij een wortel heeft afgezaagd omdat zijn vader hem sloeg en hij daarom niets meer met hem te maken wilde hebben, vraagt ze: “en wat gebeurt er dan met die tand?” Voor een kind is het duidelijk dat het de tand geen goed doet wanneer er een wortel ontbreekt.

Het is belangrijk dat een kind geworteld kan blijven, hoe oud dit kind nu ook is. Gevoelens van niet geworteld zijn kunnen mensen erg in beslag nemen en veel energie kosten. Ieder kind is voor 50% zijn moeder en voor 50% zijn vader. Als het een van de ouders niet meer wil kennen, contacten verbreekt en misschien zelfs wel haat, wijst het daarmee ook en groot deel van zichzelf af. Je ouders blijven je ouders, en ondanks het gedrag wat je misschien afwijst, verafschuwt en waar je het niet mee eens hoeft te zijn, zij hebben jou het mooiste geschenk gegeven dat er is: het leven!

Inzicht in ondergrondse kabels
Hoe weet je nu of je te maken hebt met ‘ondergrondse kabels’ naar je ouders? Vaak is dit te herkennen aan terugkerende patronen waar je maar moeilijk vooruitgang in boekt. Sommige mensen hebben al van alles gedaan om aan hun thema te werken, zoals zelfhulpboeken, een workshop, coaching of zelfs therapie, maar zonder blijvend resultaat. Als we de vraag van de persoon in kwestie dan opstellen in een familieopstelling, dan komt er vaak een enorme loyaliteit naar de ouders aan het licht. Een loyaliteit die zo sterk is dat hij of zij niet écht zijn eigen weg kan gaan, zijn eigen leven kan leiden. Dit kan zich uiten in symptomen als: moeilijk grenzen aan kunnen geven, moeite hebben met het halen van gestelde doelen, geen keuzes kunnen maken, niet succesvol zijn en talloze andere voorbeelden. Door deze patronen in de opstelling inzichtelijk te maken en zowel het kind als de ouders helende zinnen uit te laten spreken kan het kind weer ruimte en vrijheid ervaren in zijn leven. Hij heeft als het ware van de ‘ondergrondse kabels’ weer ‘zichtbare draden’ gemaakt en kan daardoor zijn eigen weg kiezen, duidelijk zijn grenzen aangeven, gestelde doelen behalen, duidelijke en bewuste keuzes maken en genieten van zijn successen.

Ben je benieuwd naar hoe jouw ondergrondse kabels doorwerken in je leven?
Kom dan een keer naar een van onze workshops Opstellingen & Persoonlijk Proceswerk die we regelmatig geven, je bent van harte welkom!

***

Reacties op dit artikel zijn welkom via de knop ‘Reageer op dit artikel’.

©2010 Gertrud de Witte – ESENZIA WerkGelukCoaching, alle rechten voorbehouden.

 

 

 

Similar Posts

2 Comments

  1. Ik ben het hier helemaal niet mee eens. Ik geloof dat je een kind van God bent, of een stukje, dat je een goddelijk wezen bent. Je bent geboren bij de ouders die je nodig hebt om jezelf terug te vinden, zij spiegelen jou wat je nog kan leren. Het zou mooi zijn als je je ouders kan blijven zien maar als zij jou afwijzen voor waar jij voor staat, hoe jij wilt leven en wat jij wel en niet gelooft en dat je niet gelukkig wordt van de relatie met hen dan denk ik dat het goed is om ze niet meer te zien. Ik ben niet 50% van mijn vader en moeder, ik heb wel heel veel gekopieerd van hen in mijn jeugd, hun gedrag en overtuigingen. Loyaal heeft te maken met dwang en de baas willen spelen. Belangrijk is dat je als je volwassen bent alsnog de vader en moeder voor jezelf gaat zijn. Dat je niet afhankelijk meer bent van de goedkeuring van je ouders.

    1. Dankjewel voor je reactie Desiree. Iedereen beleeft dit natuurlijk op zijn of haar eigen manier, en zo hoort het ook. Wat ik hier bedoel met loyaliteit is niet een bewust iets als dwang zoals je als voorbeeld noemt, maar is iets wat onderhuids speelt en vaak niet zo zichtbaar is. Op een diepere laag hebben we allemaal behoefte aan goedkeuring, erkenning, enzovoorts, of je het nou wilt of niet. En om dat te krijgen zijn we loyaal: doen we op een bepaalde manier net als zij. Houden we onszelf bijvoorbeeld klein, omdat succesvol zijn niet hoort in onze familie. Of door bijvoorbeeld in zekere zin ook ook af te wijzen als we zelf afgewezen worden. Ik gun iedereen om niet meer afhankelijk te zijn (bewust én onbewust) van zijn ouders, en daarvoor heb je naar dat soort patronen te kijken. Op welke manier doe ik precies zoals zij? Want dan pas ben je echt vrij en kun je je eigen weg gaan.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *