Een perfectionist zijn: zegen of vloek?

 

“Perfectionisme is niet de weg die ons naar onze talenten en doelen leidt, maar een gevaarlijk dwaalspoor”, schrijft Brené Brown, auteur van De kracht van kwetsbaarheid en De moed van imperfectie.

perfectionst

Tijdens mijn loopbaan heb ik lang in de illusie geleefd dat perfectionisme ook nog een soort van positief was. Ik zorgde er toch voor dat alles goed geregeld was? Dat ik niet half werk afleverde? Dat ik alle details had gecheckt en afgevinkt? Daarmee impliceer ik eigenlijk al dat ik het altijd verward heb met kwalitatief werk afleveren en nauwkeurig zijn.

En zo zijn er nog een heleboel mythes rond perfectionisme volgens Brown. En om die meteen maar bij de naam te noemen, laten we eens kijken naar wat perfectionisme niet is:

1)  Perfectionisme is niet hetzelfde als streven naar kwaliteit. En het heeft ook niets te maken met gezonde prestaties en groei. Het is een schadelijk en verslavend systeem van overtuigingen dat uitgaat van de volgende basisgedachte: ‘Als ik dingen perfect doe en er perfect uitzie, kan ik de pijnlijke gevoelens die schaamte, afkeuring en verwijten veroorzaken, voorkomen of tot een minimum beperken.’

Het is dus een vorm van zelfbescherming. En tevens is dat een illusie: perfectionisme is een loodzwaar schild dat we met ons meedragen vanuit de gedachte dat het ons zal beschermen, terwijl het ons er juist van weerhoudt om gezien te worden. Gezien voor wie we werkelijk zijn. En dat is wat we eigenlijk het allerliefst willen.

2)  Perfectionisme is geen vorm van zelfverbetering.
Het draait namelijk om het verkrijgen van goedkeuring. Goedkeuring die we onszelf niet kunnen geven en die we dus zoeken in de buitenwereld. Varen op een extern kompas in plaats van je interne kompas noem ik het ook wel. Je bent niet voldoende in staat zelf te bepalen wanneer iets goed is, maar laat het afhangen van de reacties van anderen.

Doordat we als kind geprezen zijn voor onze prestaties en gedrag, zoals cijfers, gehoorzaam zijn, uiterlijk, sport- en schoolprestaties zijn we daar een enorme waarde aan gaan hechten. We hebben daarmee gaandeweg gevaarlijke belemmerende overtuigingen opgepikt als: ‘Ik ben wat ik doe en hoe goed ik dat doe.’ Met het gevolg dat we zijn gaan presteren, pleasen en perfectioneren. Perfectionisme is dan ook op de ander gericht: ‘Doe ik het wel goed?’ en ‘Hoe kan ik beter worden (zodat ik nog meer erkenning en goedkeuring krijg)?’. “Perfectionisme is uitsloverij”, volgens Brown. We sloven ons in zekere mate uit om onze gebreken te verdoezelen, de manier waarop anderen ons zien te beïnvloeden en mensen voor ons te winnen.

3)  Perfectionisme is niet de sleutel tot succes.
Zoals al wel blijkt uit bovenstaande uitleg, werkt perfectionisme belemmerend. Het hangt nauw samen met depressie, angst, verslaving, besluiteloosheid, uitstellen en gemiste kansen. De angst om fouten te maken, af te gaan, niet aan de verwachtingen van anderen te kunnen voldoen. Bang om kritiek te krijgen en afgewezen te worden zorgt ervoor dat er geen ruimte is voor gezonde prestatiedrang en wedijver. Alles wat je doet en zegt gebeurt vanuit een soort kramp. En dat staat leven en werken vanuit vertrouwen, verbinding, bezieling en flow in de weg.

Veel hoger opgeleiden kennen dit maar al te goed. En vrouwen hebben er vaker last van dan mannen. We moeten alles goed doen van onszelf, hebben de lat hoog gelegd, maken eindeloze to-do-lijstjes die nooit af zijn en weten precies wat er nodig is om van iets goeds iets perfects te maken. Geen wonder dat je je werk mee naar huis neemt (letterlijk en figuurlijk) en niet meer kunt ontspannen. Waardoor je slecht slaapt, een kort lontje hebt en altijd maar moe bent.

Tijd dus om van jezelf een ex-perfectionist te maken, oftewel een ‘goed-genoegist’! Om dat te bereiken moet je het ‘genoeg-principe’ toepassen. Een reis van ‘Wat zullen ze wel denken? naar ‘Ik ben goed genoeg!’.

Om te kunnen accepteren wie we zijn, waar we vandaan komen, wat we geloven, en dat ons leven niet perfect is, moeten we de bereidheid hebben om mild te zijn voor onszelf, en om onze fouten of tekortkomingen te omarmen. Op papier klinkt het best eenvoudig. En ik weet uit ervaring dat dit verre van eenvoudig is en dat het bewustwording vraagt, veel aandacht, moed en bereidheid om je kwetsbaarheden te onderzoeken.

 

Het boek van Brené Brown is echt een aanrader als je jezelf in dit artikel herkent! Je kunt het hier vinden: De kracht van kwetsbaarheid

***

 

Leuk als je wilt reageren op dit artikel! Dat kan hieronder.
(Let op: ivm het voorkomen van spam is je reactie niet meteen zichtbaar)

Vond je dit artikel waardevol? Wil je het dan delen op Facebook, Twitter of Linkedin? Gebruik dan de social media buttons hieronder. Mijn dank (en dat van de lezer) is groot!


 

 

 

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *